Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Yoluyla Özel Gereksinimli Bireylerin Güçlendirilmesi: Deneyim, Üretim Ve Paylaşım Odaklı Bir Uygulama Modeli
ÖA1: Özel gereksinimli bireylerin bilimsel süreç becerilerine yönelik farkındalıklarını artırmak; gözlem yapma, deneyimleme ve sonuç çıkarma gibi temel bilimsel becerilerini desteklemek.
ÖA2: Katılımcıların sosyal etkileşim ve iletişim becerilerini geliştirmek; grup çalışmaları yoluyla iş birliği ve birlikte üretme deneyimleri kazanmalarını sağlamak.
ÖA3: Günlük yaşam becerilerine yönelik uygulamalar aracılığıyla, özel gereksinimli bireylerin bağımsız yaşam yeterliklerini güçlendirmek.
ÖA4: Uyarlanmış spor, sanat ve üretim temelli etkinlikler yoluyla katılımcıların bedensel farkındalıklarını, motor becerilerini ve özgüvenlerini artırmak.
ÖA5: Özel gereksinimli bireylerin kamusal alanlara katılımını teşvik etmek ve kapsayıcı toplum anlayışının güçlenmesine katkı sağlamak.
ÖA6: Proje sürecinde elde edilen kazanımları ölçme–değerlendirme çalışmalarıyla görünür hâle getirmek ve proje çıktılarının yaygınlaştırılmasına zemin hazırlamak.
TÜBİTAK 4008 – Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programı kapsamında; özel gereksinimli bireylerin bilimsel farkındalıklarını artırmayı, sosyal yaşama aktif katılımlarını desteklemeyi ve bağımsız yaşam becerilerini geliştirmeyi amaçlayan kapsayıcı, deneyim temelli ve toplum odaklı uygulamaları içermektedir.
Proje, Mersin ili merkez ilçelerinde yaşayan, 11–18 yaş aralığında bulunan ve görme yetersizliği, işitme yetersizliği veya fiziksel yetersizlik tanılarından birine sahip olan toplam 72 özel gereksinimli bireyi kapsamaktadır. Her bir engel grubundan 24 katılımcı projeye dâhil edilerek, etkinliklerin engel türlerine duyarlı biçimde planlanması ve her katılımcının sürece aktif katılımının sağlanması hedeflenmiştir.
Proje kapsamı, özel gereksinimli bireylerin yalnızca eğitim ortamlarında değil; okul dışı öğrenme alanlarında, kamusal mekânlarda ve toplumsal etkileşim ortamlarında bilimsel, sosyal ve günlük yaşam becerilerini deneyimleyerek geliştirmelerine olanak tanıyan uygulamaları içermektedir. Bu yönüyle proje; kapsayıcı toplum anlayışını, bilim–toplum etkileşimi çerçevesinde ele alan bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır.
Proje kapsamında gerçekleştirilecek etkinlikler;
• bilimsel süreç becerilerini (gözlem yapma, deneyimleme, sonuç çıkarma),
• sosyal etkileşim ve iletişim becerilerini,
• günlük yaşam ve bağımsız yaşam yeterliklerini,
• bedensel farkındalık, motor beceriler ve özgüveni,
• kamusal alanlara katılım ve toplumsal görünürlüğü, destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır.
Projenin beklenen etkisi, kısa, orta ve uzun vadede ölçülebilir nicel ve nitel göstergeler çerçevesinde ele alınmaktadır.
• Kısa vadede katılımcıların büyük bir bölümünde bilimsel süreç becerilerine yönelik farkındalık, etkinliklere aktif katılım ve sosyal etkileşim düzeylerinde artış sağlanması beklenmektedir.
• Orta vadede günlük yaşam becerileri, bağımsız hareket etme ve öz yeterlik algılarında gelişim öngörülmektedir.
• Uzun vadede ise projenin, kapsayıcı toplum anlayışının güçlenmesine katkı sunması; geliştirilen etkinlik modeli ve uygulama yaklaşımının benzer hedef kitlelerle çalışacak kurumlar için uygulanabilir ve yaygınlaştırılabilir bir örnek oluşturması hedeflenmektedir. Bu yönüyle proje, yalnızca katılımcı bireyler üzerinde değil; aileler, eğitmenler ve uygulayıcı kurumlar üzerinde de farkındalık ve kapasite artışı sağlayan bütüncül bir bilim–toplum uygulaması niteliği taşımaktadır.
I. Dönem: İşitme yetersizliği tanılı bireyler
10 Haziran 2026 Mersin Üniversitesi Engelsiz Yaşam Birimi
11 Haziran 2026 Gençlik ve Spor Bakanlığı Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi
12 Haziran 2026 Mersin Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi
28 Haziran 2026 PalmCity Alışveriş Merkezi
II. Dönem: Görme yetersizliği tanılı bireyler
17 Haziran 2026 Mersin Üniversitesi Engelsiz Yaşam Birimi
18 Haziran 2026 Gençlik ve Spor Bakanlığı Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi
19 Haziran 2026 Mersin Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi
28 Haziran 2026 PalmCity Alışveriş Merkezi
III. Dönem: Fiziksel yetersizlik tanılı bireyler
24 Haziran 2026 Mersin Üniversitesi Engelsiz Yaşam Birimi
25 Haziran 2026 Gençlik ve Spor Bakanlığı Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi
26 Haziran 2026 Mersin Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi
28 Haziran 2026 PalmCity Alışveriş Merkezi
Hedef Kitle Seçim Kriterleri:
Katılımcıların seçiminde aşağıdaki ölçütler esas alınacaktır:
• 11–18 yaş aralığında olmak ve eğitim–öğretim çağında bulunmak
• Görme, işitme veya fiziksel yetersizlik tanılarından birine sahip olmak (tanı oranı %40-100)
• Mersin ili merkez ilçelerinde ikamet ediyor olmak
• Proje etkinliklerine düzenli katılım sağlayabilecek durumda olmak
• Projeye gönüllü olmak
• Veli/yasal temsilci onayının alınmış olması
• Proje etkinliklerine katılımı engelleyecek ciddi bir sağlık riskinin bulunmaması
Katılımcı seçiminde engel gruplarına göre eşit dağılım, cinsiyet dengesi ve fırsat eşitliği ilkeleri gözetilecektir.
Proje Ekibi
No Projedeki görevi Kurumu Adı soyadı 1 Yürütücü Toroslar Bilim ve Sanat Merkezi Dr. Songül YURTDAŞ 2 Uzman Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü
İşitme Engelliler Anabilim Dalı Prof. Dr. Hasan GÜRGÜR 3 Uzman Gazi Üniversitesi Özel Eğitim Çok Engelliler Eğitimi Prof. Dr. Pınar ŞAFAK 4 Uzman Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Serhat UÇAR 5 Eğitmen Toroslar Bilim ve Sanat Merkezi Dr. Özgül SU ÖZENİR 6 Eğitmen Mersin Üniversitesi
Güzel Sanatlar Fakültesi
Seramik Bölümü Öğr. Gör. Serkan GÜNENÇ 7 Eğitmen Mersin Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. İnci KESİLMİŞ 8 Eğitmen Mersin Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Arif ÖZSARI 9 Eğitmen Mersin Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Dr. Öğt. Üyesi Erkan GÜLGÖSTEREN 10 Eğitmen Mersin Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Dr. Öğt. Üyesi Nasuh Evrim ACAR 11 Eğitmen Mersin Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu El Sanatları Bölümü Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Pr. Öğrt. Gör. Yeşim ÖZKAN 12 Eğitmen Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Doç. Dr. Ersin TURHAL 13 Eğitmen Mersin Üniversitesi İletişim Fakültesi Doç. Dr. Canan DURAL TOSOJU 14 Eğitmen Toros Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Otel
Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü Aşçılık Programı Dr. Öğr. Üyesi Kamuran ÖZTOP 15 Eğitmen Mersin Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu El Sanatları Bölümü Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Pr. Dr. Öğretim Üyesi Meltem GÜRBÜZ 16 Rehber Mersin Üniversitesi Öğr. Gör. Eda MUŞTU 17 Rehber Mersin Üniversitesi Öğr. Gör. Hicret ERDEM ERDOĞAN 18 Rehber MBB Mersin Yaşam Merkezi Emirhan UKA 19 Rehber MBB Mersin Yaşam Merkezi Onur ÖRBÜK 20 Rehber MBB Mersin Yaşam Merkezi Ahmet TOMBUL 21 Rehber MBB Mersin Yaşam Merkezi Hasan MUTLU 22 Rehber MBB Mersin Yaşam Merkezi Fatma Nur UÇAN 23 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Ayşe KIRAÇ 24 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Aslıhan ÇATI 25 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Raşit ASLANDEREN 26 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Zuhal ALTINSÖZ 27 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Yahya Kemal AKBAŞ 28 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Şeyma DEMİR 29 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Ebru ÖZDEMİR 30 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Müge TÜZER 31 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Serpil YOĞURTOĞLU 32 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Kezban Aden BİLGİÇ 33 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Elif SU AKKAYA 34 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Aysel TURSUN 35 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Kamile YÜZER BAL 36 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Yaren Nur ŞERBETÇİ 37 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Öznur DEMİR 38 Rehber GSB Mersin Engelsiz Gençlik Merkezi Ayşe TOSUN 39 Rehber Mersin Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı YL Öğrencisi Fatma Nazlı CUMA 40 Rehber Mersin Üniversitesi Öğr. Ela Azra ÖZKAN 41 Rehber Mersin Üniversitesi Öğrenci Nuran AKCA 42 Rehber Mersin Üniversitesi Cansu Gül Tıpırdamaz 43 Rehber Mersin Üniversitesi Öğrenci Semanur DOĞANAY 44 Rehber Mersin Üniversitesi Öğrenci Berivan USLU 45 Rehber Mersin Üniversitesi Öğrenci Süeda ÖZGÜN 46 Rehber Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Öğr. Nehir Alya YİĞİT 48 Rehber Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Öğr. Mehmet ÇERÇİ 49 Rehber Mersin Üniversitesi Dr. Öğr. Betül DEMİR 50 Rehber Mersin Üniversitesi YL. Öğr. Leyla KIZILDAĞ 51 Rehber Mersin Üniversitesi Öğr. İpek GÜRBÜZ 52 Rehber Mersin Üniversitesi Öğr. Başak BEŞTAŞ 53 Rehber Mersin Üniversitesi Öğr. Hanne Roza KARAASLAN 54 Rehber Mersin Üniversitesi Endüstriyel tasarım Ezgi GÜRBÜZ 55 Rehber Mersin Üniversitesi Öğretmen Özgür GÜRBÜZ 56 Rehber Mersin Üniversitesi Öğr. Nilay PEKTAŞ 57 Rehber Yenişehir Halk Eğitim Merkezi-AMATEM Drama Eğitmeni Ali Asghar TASOUJİ 58 Rehber Mersin Üniversitesi Özel Eğitim Uzmanı Ebru AKGÜÇ 59 Rehber Toros Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Otel
Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü Aşçılık Programı Eğitmen Şef İbrahim Ali TÜRKEŞ 60 Rehber Toros Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Otel
Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü Aşçılık Programı Asistan Eğitmen Şef Yaren ŞEN 61 Rehber Özel Toros Fen Lisesi Irmak Duru ÖZENİR 62 Rehber TOROSLAR BİLSEM Elif ÖZDEN 63 Rehber TOROSLAR BİLSEM/TED Koleji Defne SEZEN 64 Rehber TOROSLAR BİLSEM/ Eyüp Aygar Fen Lisesi Elif Su ARSLAN 65 Rehber TOROSLAR BİLSEM Tuana Nisan YILDIZOĞLU 66 Rehber TOROSLAR BİLSEM/ Lisan Fen Koleji Ortaokulu İsmail Arus ÖZDEN 67 Rehber TOROSLAR BİLSEM Elif ÖZDEN 68 Rehber İSTEK Okulları Eylül HOROZ 69 Rehber İSTEK Okulları Yağmur HOROZ 70 Rehber TOROSLAR BİLSEM/ İçel Anadolu Lisesi Demir YILMAZ 71 Rehber TOROSLAR BİLSEM/ Çukurova Ortaokulu Ahmet Said KAYLAN_8.sınıf 72 Rehber TOROSLAR BİLSEM/ Çağdaş kent Anadolu Lisesi Elif UMUTLU 73 Rehber TOROSLAR BİLSEM/Tevfik Sırrı Gür Anadolu Lisesi Gökçe KAHRAMAN 74 Rehber TOROSLAR BİLSEM/MTSO Anadolu Lisesi Hüseyin Görkem İRHAN 75 Rehber TOROSLAR BİLSEM/TEVFİK SIRRI GÜR ANADOLU LİSESİ ÇİSEM DURU 76 Rehber TOROSLAR BİLSEM/ODTÜ GVO ORTAOKULU NAZIM BARTU BEDE 77 Rehber İSTEK OKULLARI Songül Deniz YURTDAŞ 78 Sağlık Personeli Yenişehir Belediyesi Paramedik Özge Zeynep KIVRAK
Proje katılımcı başvuruları alınmaya başlanmıştır. https://4000.tubitak.gov.tr/form/basvuru-formu-126B570?proje-no=126B570&proje-tipi=
Etkinlikler
Etkinlik İli
Çanakkale
Yürütücü Adı
Dr. Ganime AYDIN
Etkinlik Başlangıç Tarihi
08.08.2023
Etkinlik Bitiş Tarihi
08.11.2023
