Proje Adı
Gören Kulaklar, Konuşan Eller: Görme Engelli Öğrenciler İçin Erişilebilir Dil Yolculuğu
4008 - Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programı
Proje Numarası
Yürütücü Kurum Adı
İZMİR KATİP ÇELEBİ Ü. YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU
İletişim
nihal.toprakci@ikcu.edu.tr
Etkinlik Dönem Başlangıç Tarihi
22.09.2026
Etkinlik Dönem Bitiş Tarihi
04.11.2026
Proje Özeti
Bireyin kelimeleri görerek zihnindeki kavramlarla eşleştirmesi ve öğrenme süreçlerini kendine göre yapılandırması açısından görme, temel duyulardan biridir. Görme duyusunun sınırlı olması ya da işlevini yerine getirememesi, bireyin bilişsel, dilsel, sosyal ve duygusal yaşantısını doğrudan etkilemektedir. Görme engelli bireyler, özellikle sosyal etkileşim, beden dili ve yüz ifadelerini algılama gibi alanlarda işiten ve gören akranlarına kıyasla daha fazla güçlük yaşayabilmektedir (Özyürek, 2013; Kılıç, 2016, Ekinci, 2025). Bu nedenle, görme engelli öğrencilerin akademik başarılarının yanı sıra sosyal uyum, özgüven ve duygusal farklılıklarını da verimli şekilde yönetmelerine olanak sağlamak için (Sucuoğlu ve Kargın, 2010) özel öğretim yaklaşımları ve farklılaştırılmış modellerle eğitim süreçleri desteklenmelidir. Öğrencilerin sosyal-duyusal becerilerini geliştirmek, yabancı dil öğrenme isteklerini güçlendirmek amacıyla İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu öğretim elemanları tarafından İzmir ilindeki ortaokullar ve liselerin 6-11. sınıflarında eğitim gören 10-15 (ortaokul ve liseler ayrı tutularak) görme engelli öğrenciye yabancı dil öğretiminde kullanılan Bütüncül Fiziksel Tepki Yöntemi, İşitsel-dilsel Yöntem ve Çoklu-Duyusal Öğrenme yaklaşımlarının bütünleşik kullanıldığı bir program uygulanacaktır. Yazınsal ve sesli dil materyallerinden faydalanılarak, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne dayanarak, öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin geliştirilmesini ve dil yetilerinin de iyileştirilmesini sağlamak amaçlanmaktadır. Görme engelli bireylerin birbirleriyle etkileşim içinde olmaları, bilişsel, sosyal, motor ve iletişim becerilerini yabancı dil aracılığıyla geliştirmeleri ve bireylerin farklı öğrenme stratejilerinin dikkate alındığı evrensel tasarım (Universal Design for Learning) yoluyla eğitime erişilebilirliği hedeflenmektedir. Proje kapsamında uygulamalar, Bornova Âşık Veysel Görme Engelliler Ortaokulu ve Bornova Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) paydaşlığında gerçekleştirilecektir. Projede Yürütücü-, dört Eğitmen-, bir rehber ve bir de sağlık personeli yer almaktadır. Program sonrasında, öğrencilerin yabancı dil öğrenme süreçlerine aktif katılarak, dinleme ve konuşma becerilerinin geliştirilmesi, İngilizce öğrenmeye yönelik öz güvenlerinin artırılması ve sosyal etkileşimlerinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Projede öğrencilerin dil gelişimi ve sosyal etkileşim süreçleri erişilebilir ölçme araçlarıyla nitel olarak değerlendirilmektedir. Performans değerlendirme yönteminin aktif olduğu çalışmada, Eğitmen- gözlemleri, anket cevaplarının sesli kayıtlarının tutulması da kullanılacak yöntemlerdir.
Hedef Kitle
Görme yetersizliği tanılı özel gereksinimli bireyler