Proje Adı
Zihinsel Engelli Bireylere Yönelik Kent Okuryazarlığı Ve Güvenli Mekânsal İletişim Eğitimi Projesi
4008 - Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Kapsayıcı Toplum Uygulamaları Destekleme Programı
Proje Numarası
Yürütücü Kurum Adı
İletişim
4008tubitak2025@gmail.com
Etkinlik Dönem Başlangıç Tarihi
25.05.2026
Etkinlik Dönem Bitiş Tarihi
24.07.2026
Proje Özeti
a) Amacı: Projenin temel amacı, zihinsel engelli bireylerin kent ile kurmuş oldukları iletişimin kalitesini arttırmaktır. Kentsel alanlar ile bağımsız ve güvenli bir etkileşim kurmalarını sağlamak, bu bireylerin yaşam alanlarındaki hareket becerilerini geliştirerek toplumsal katılımlarını ve yaşam kalitelerini artırmak da projenin diğer temel amaçları arasında yer almaktadır. Şehir plancısı, mimar, özel eğitim Uzman-ı ve sağlık profesyonellerinden oluşan disiplinler arası ekip ile geliştirilecek program; günlük yaşamda ihtiyaç duyulan örneğin, harita okuma, yön bulma, adres bulma ve güvenli yaya davranışı gibi becerilerini arttırmayı hedeflemektedir. Proje mimarlık/şehir planlama disiplini ile özel eğitim yöntemlerini birleştiren bilimsel temelli, uygulanabilir ve yaygınlaştırılabilir bir model önerisini sunmaktadır. b) Kapsamı ve Hedef Kitlesi: Proje, Bursa-Yıldırım ilçesinde 9 ay süreyle uygulanacaktır. Yıldırım, Bursa?nın ilçelerinden biri olmakla birlikte, diğer ilçeler ile kıyaslandığında, sosyoekonomik ve demografik kırılganlık düzeyi görece yüksektir. Bu kırılgan özneler içerisinde yer alan 15-25 yaş arası zihinsel engelli bireyler projenin hedef kitlesi olarak belirlenmiştir. Bu hedef kitle içerisinde yer alan 105 zihinsel engelli birey ana örneklem grubunu temsil etmektedir. İkincil hedef kitle olarak belirlenen bu bireylere eşlik eden aile üyeleri, özel eğitim öğretmenleri ve destek bakım verenlere de bilgilendirme oturumları ve destekleyici eğitimler verilerek tanımlanan sürece dahil edilmesi hedeflenmektedir. Bu sayede bireyin öğrendiği beceriler sosyal çevresi tarafından da sürdürülebilir biçimde desteklenerek, amaca ulaşılması adına çarpan etkisi yaratılması planlanmaktadır. c) Yöntemi ve Beklenen Sonucu: Proje?nin yöntemi 3 yaklaşımı harmanlamaktadır: doğal öğretim yaklaşımı, doğal gelişimsel davranışsal müdahale ve uygulamalı davranış analizi yöntemleridir. Proje kapsamında; eğitimler yapılması ve sonuçta da sadeleştirilmiş kent haritaları, infografikler ve ikonlarla desteklenmiş güzergâh haritaları, evrensel piktogram sözlükleri, güvenli rota kartları ve mobil navigasyon uygulamaları üretilmesi planlanmaktadır. Harita okuma, adres bulma, toplu taşıma kullanımı, güvenli yaya hareketi ve acil durum yönetimi becerilerini kazandırmak (Katılımcıların en az %70'inin proje başında yapılan ön-teste göre %30 beceri artışı), farklı materyal paketi (örneğin, öğretim kılavuzu e-kitap, piktogram setleri, aile/öğretmen rehber kitapçıkları) geliştirilmesidir.
Hedef Kitle
Bir kurum veya kuruluşta çalışan kadrolu öğretmenler, Özel gereksinimli bireylerin günlük yaşamını kolaylaştıracak biçimde profesyonel hizmet sunan tüm kişiler, Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynler, Zihin yetersizliği tanılı özel gereksinimli bireyler